Samen tegen Voedselverspilling | Een pre-competitieve Coalitie voor Circulair Varkersvoer
Hoe we Samen tegen Voedselverspilling hielpen retailers, producenten en diervoerbedrijven samen te brengen rond een gedeelde ambitie: een lagere CO2-uitstoot, minder voedselverspilling en minder landgebruik in de Nederlandse varkensketen.
• Opzetten van een pre-competitieve coalitie met Nederlandse retailers, vleesproducenten en diervoerbedrijven
• Faciliteren van samenwerking tussen organisaties met verschillende belangen, rollen en perspectieven
• Ontwikkelen van een gezamenlijke taal, gedeelde uitgangspunten en besluitvorming
• Begeleiden van de coalitie naar concrete keuzes en vervolgstappen
Samen Tegen Voedselverspilling (STV) werkt aan de ambitie om voedselverspilling te halveren in Nederland in 2030; het (her)waarderen van rest- en bijproducten via diervoeding is een belangrijke route. Om dit te versnellen werd in september 2025 de Coalitie Circulair Varkensvoer opgericht: een unieke, pre-competitieve samenwerking tussen drie grote Nederlandse retailers (Albert Heijn, Jumbo, Lidl), hun producenten (Van Loon Groep, Vion) en diervoerbedrijven (Agrifirm, De Heus, Duynie, ForFarmers).
De gezamenlijke vraag die ten grondslag lag aan de Coalitie was of een hoger aandeel rest- en bijproducten in varkensvoer kan bijdragen aan minder voedselverspilling, lager landgebruik en lagere CO₂e-uitstoot in de Nederlandse Beter Leven 1*-varkensketen. Hoewel er verschillende belangen en perspectieven aanwezig waren, realiseerden de partijen zich dat ze deze vraag niet alleen konden oplossen: een stap richting meer ketensamenwerking was nodig.
Onze aanpak
Been Management Consulting heeft STV ondersteund in het opzetten van de coalitie en heeft vanaf de lancering in september 2025 tot mei 2026 de samenwerking gefaciliteerd tussen de verschillende partijen.
"Been bundelde de key points duidelijk vanuit de diverse stakeholders waaruit een helder plan van aanpak kwam.”
Karin Roosen, Programmamanager, Samen tegen Voedselverspilling
Stap 1: Een gezamenlijke ambitie creëren
Het opzetten van de coalitie en het creëren van de basis voor samenwerking werd mogelijk door gezamenlijk een onderzoeksvraag, de doelen en definitie van succes te vormen. Hiermee werd een basis gelegd voor vertrouwen en constructieve samenwerking.
Stap 2: Faciliteren van samenwerking en besluitvorming.
We hebben 4 multidisciplinaire werkstromen opgezet, waarin deelnemers van de partijen met elkaar samenwerkten aan:
1. Data: het creëren van een gemeenschappelijke taal door gezamenlijk definities en meetmethoden vast te stellen.
2. Wetgeving & randvoorwaarden: het in kaart brengen van regelgeving en certificeringseisen om te bepalen wat wel en niet is toegestaan bij het opschalen van rest- en bijproducten.
3. Scenarioanalyses: het gebruik van primaire data en scenariosimulaties om de relaties te onderzoeken tussen het vergroten van het aandeel rest- en bijproducten en CO2e-uitstoot, landgebruik en kosten van varkensvoer, en het onderzoeken van het effect van actief sturen op CO2e-uitstoot op deze variabelen.
4. Besluitvorming & vervolgstappen: vertaling naar concrete keuzes en het aanbevelen van vervolgstappen.
Resultaten
Het traject heeft geleid tot een unieke, pre-competitieve samenwerking tussen retailers, vleesproducenten en diervoerbedrijven, waarbij gezamenlijk belangrijke inzichten zijn opgedaan en conclusies zijn getrokken over verschillende manieren om CO2-uitstoot in de Nederlandse varkensketen te verminderen.
De eerste vervolgstap is inmiddels in gang gezet: een verdiepend onderzoek naar datavereisten om te kunnen sturen op (de vermindering van) CO2-uitstoot in de waardeketen.
"Wat deze coalitie liet zien: zodra retailers, producenten en diervoerbedrijven elkaar in vertrouwen opzoeken, verschuift het gesprek van wie het probleem oplost naar hoe we het samen oplossen. Dat vraagt leiderschap van iedereen aan tafel, niet van één partij.”
Samen tegen Voedselverspilling | Een pre-competitieve Coalitie voor Circulair Varkersvoer
Hoe we Samen tegen Voedselverspilling hielpen retailers, producenten en diervoerbedrijven samen te brengen rond een gedeelde ambitie: een lagere CO2-uitstoot, minder voedselverspilling en minder landgebruik in de Nederlandse varkensketen.
Hoe we een afdeling binnen Stedin hebben begeleid bij de implementatie van de nieuwe visie met focus op capabilityontwikkeling, wendbaarheid en effectieve besturing.
